LISABON

MELANHOLIČNI ZAVODNIK

Grad šarolike arhitekture, fado muzike, odličnih kafića i restorana u kome vas opija miris beskrajnog okeana

Lisabon je najzapadnija prestonica kontinentalne Evrope, blizu obale Atlantika i mesta gde se najduža reka Iberijskog poluostrva Težo uliva u okean. Istorijsko središte grada stvoreno je na sedam brežuljaka. Zbog strmih ulica, grad koristi tri žičare i jedan lift po kojima je prepoznatljiv.

Mapa Lisabona

Bogat je turističkim atrakcijama i istorijskim znamenitostima, lepom arhitekturom, muzejima i spomenicima koji podsećaju na nekadašnji značaj Portugala. Nacionalna muzika fado, mediteranska klima i gostoprimstvo ljudi samo su neke od dugog niza osobenosti koje privlače turiste.

Istorija zlatnog grada

Grad su osnovali Feničani pre 3.200 godina. Nakon pobede nad Kartaginom na ove prostore dolaze Rimljani. Lisabon se razvija u važnu luku i centar trgovine. Oko 711. godine grad osvajaju Mavri pod čijom vlašću se još više razvija. Vraćen je u ruke hrišćana 1147. godine, a 1255. postaje glavni grad Portugala. U njemu se osniva 1290. prvi univerzitet u Portugalu. Posle XV veka dolazi do ekspanzije usled otkrića novih teritorija, a mnoge ekspedicije su na put krenule iz lisabonske luke.

Grad je 1. novembra 1755. godine pogodio zemljotres u kome je stradalo oko 90.000 stanovnika, a 85 odsto grada je bilo porušeno. Ipak, posle godina obnove Lisabon je povratio stari sjaj i zauzeo svoje mesto centra Portugala i važne luke, koje mu i danas pripada.

Panorama grada

Doživeo je renesansu, obnovljen i otada slovi za "zlatni grad" južne Evrope. Nakon decenijskog dremeža, moderan, ustreptao i kosmopolitski, danas je nalik onom sjajnom gradu iz XV i XVI veka, godina sjajnih dostignuća i otkrića, kada je Lisabon bio centar trgovine sa istokom i startna pozicija za pomorska istraživanja zemljine kugle.

Šta morate posetiti

Gradska četvrt Baixa

Arhitektura Lisabona odiše renesansom, barokom, gotskim elementima i keramičkim pločicama. Svakako bi trebalo prošetati četvrtima Baixa i Chiado i upoznati se sa arhitekturom XIX veka.

Katedrala

U Baixa je zanimljivo videti katedralu Concei Velha kao i Casa dos Bicos iz XVI veka.

Tvrđava Tore de Belem

Radnička klasa decenijama živi u Alkantari, gde možete videti tradicionalni način života. Obavezno bi trebalo pogledati jedno od remek-dela vojnog građevinarstva, tvrđavu Tore de Belem u Aveniji Brazilija, koju je još u XVI veku izgradio kralj Manuel I, a danas je pod zaštitom UNESCO-a.

Manastir Mosteiro dos Jeronimos

Takođe bi trebalo pogledati i Mosteiro dos Jeronimos, remek-delo manuelinske arhitekture. Od brojnih muzeja preporučuju se muzeji fondacije Kaluste Gulbenkijana i muzej na Trgu Imperije gde možete videti brodove stare više od tri stotine godina, ali veoma dobro restaurirane.

Most Vasko da Gama preko reke Težo

Opsežna rekonstrukcija grada 1990-tih iznela je u prvi plan brojne gradske atribute, kako one stare tako i nove. Infrastruktura grada je unapređena, sa novinama kao što je impresivni most Vasko da Gama preko reke Težo, koji povezuje gradski aerodrom sa mrežom nacionalnih puteva i učinio dostupnijim ostale krajeve Portugala. Ovde je nov železnički čvor, Gare do Oriente, koji je vrhunac nove moderne granice istočne obale Teža, nazvan Santjago Kalatrava, koji povezuje Lisabon sa ostalim delom Evrope.

U slavu otkrića

O zlatnoj eri Portugala svedoče spomenici na kojima su jedra osnovni motiv, podsećajući na vreme kada je nacija, sa leđa stešnjena planinama, krenula da se širi jedinim mogućim putem – preko okeana, do Indije i nepoznatog sveta: Brazila i Latinske Amerike. Spomenik otkrićima stoji na mestu odakle su isplovljavali brodovi Vaska da Game i drugih moreplovaca koji su razbili mit o kraju sveta.

Spomenik otkrićima (detalj)

Raspoloženje Lisabona je vedro i sjajno, prisno, sveže i uvek spremno da pruži dobrodošlicu svetu kao jedan od sjajnih gradova Evrope.

Zabava od jutra do sutra!

Stare gradske četvrti su prepune restorana i kafića sa zvukom fado muzike. Četvrt Bairo Alto živi za fado muziku, a to je istovremeno i jedna od popularnijih četvrti. A najpoznatije fado kuće su "Cafe Luso", "Clube de fado", "O Forcado". Bairro Alto, Docas, Baixa, Alcantara, Chiado imaju veliki izbor restorana, kafića i diskoteka sa dugogodišnjom tradicijom. Ne treba propustiti provode u klubovima i kafićima kao što su "B. Leza", "Martinho da Arcada", "A Baiuca", "Belem bar cafe", "Blues cafe".

Martinho da Arcada, najstarija kafana u gradu

Sve je otvoreno do dva sata, ali diskoteke rade i do šest sati ujutru, mada zabava traje od jutra do sutra! Ako želite da vidite najstariju kafanu u gradu, Martinho da Arcada, posetite Trgovački trg (Praca do Vomercio), trg na kom se nalazi kip Don Žozea I.

Suzana Obradović
Stil magazin 43 – 22.10.2007.

PORTUGALIJA

SJAJ PROHUJALIH DANA

Nekadašnja pomorska sila privlači zbog kulturnog nasleđa, ali i predivnih plaža na jugu. Lisabon mami uzbudljivim noćnim životom, Porto arhitekturom, Alentežo arheološkim ostacima, Algarve morskim letovalištima, a Madeira prijatnom klimom

Portugalija, zemlja setnih emocija i romantičnih nadanja, jedna je od najatraktivnijih evropskih destinacija. Bogato kulturno nasleđe, neodoljivi fado i živopisna arhitektura glavni su aduti ove male, ali šarmantne zemlje. Neobič­na, na momente zemlja u kojoj kao da je stalo vreme, sa čudesno lepom prirodom i stanovništvom koje čuva uspomenu na davna i slavna vremena. U Portugaliji definitivno vlada duh predavnjih epoha, ali i da se odlično zabavi. Leti privlači mlade turiste koji žele da upoznaju njegovu bo­gatu tradiciju, a zimi pruža utočište boga­tim Englezima koji ne vole niske tempe­rature. Bilo koju regiju Portugalije da pose­tite očaraće vas zauvek.

Mapa Portugalije

Grad sedam brda

Portugalska prestonica, Lisabon, po mišljenju iskusnih svet­skih putnika jedan od najlepših gradova na svetu, smeštena je na sedam brda, tako da je grad sav u stepenicama, što njegov obilazak može da učini malo napornim. Zanimljivo je da je centar gra­da sav u kaldrmi, a poseban šmek daju stari tramvaji ko­ji prolaze kroz uske uličice. Središte grada oko Rua Au­gusta je predivna pešačka zona, a turistima je zanimljiv i deo koji se zove Belem, me­sto odakle je Vasko de Gama u XV veku pošao na ekspedi­ciju ka Indiji. Tu se nalazi i manastir svetog Žeronima, u kome je sahranjen Vasko de Gama, a kraj reke Težo je Tore de Belem, odakle se pruža veličanstven pogled na reku i grad.

Lisabon, Tore de Belem

Stare četvrti Baiša Sado, kao i Dokasima, deo uz reku Težo, poznati su po brojnim restoranima, pabo­vima i diskotekama. Ipak, poseban doži­vljaj je poseta tradicionalnim kafanama u Alfami ili Bairu Altu u kojima možete uži­vo da slušate fado – nacionalnu portugal­sku muziku karakterističnu po melanho­ličnim pesmama o ljubavi i usamljenosti. Lisabon ima uzbudljiv noćni život, pa sva­ko prema svom ukusu može da pronađe mesto u kome će se odlično provesti.

Lisabon, Alfama

Božanstvena luka

Na severu se nalazi Porto, jedan od najzanimijivijh portugalskih gradova, čiji je centar pod zaštitom UNESCO-a. Impozantne građevine su Porto katedrala, crkva svetog Franciska i mala crkva Sedoifeita, koja je jedna i od najstarijih u Portu. Vredi proše­tati se i uz obalu gde se nalaze autentične ribarske četvrti. Ipak, ovaj grad je najpo­znatiji po vinu "porto" (mada su i ostala portugalska vina veoma cenjena) koje je i najvažniji izvozni proizvod Portugalije.

U okolini ove razvijene luke nalazi se dolina reke Douro gde se nalaze najbolji vinogra­di. Njegova atrakcija su crteži praistorij­skih ljudi u lokalnim pećinama, srednjo­vekovne tvrđave i crkve, kao i barokne vi­le iz XVII veka. Ako od Porta sledite put uz obalu ka mestu Vila du Konde to Valensa, stići ćete do predivnih plaža, simpatičnih sela i odmarališta.

Porto, stari deo grada

Rimska zemlja

Regija Alentežo ima bogato kulturno nasleđe iz perioda Rimskog carstva, ali i arapske vladavine koji su oplemenjeni hrišćanskom tradicijom. Brojne usamljene srednjovekovne tvrđave prizor su koji mami mnoge turiste.

Alentežo je poznat po autentičnim seocima i malim gradovima koji garantuju miran odmor. Vrlo je posećena banja Kastelo de Vide koja ima i simpatičan srednjovekovni zamak i živopisnu Jevrejsku četvrt. Beža je stari rimski grad u čijem je centru primetan i veliki uticaj arapske kulture, a u brojnim muzejima posetioci mogu da se upoznaju sa značajnim arheološkim otkricima.

Santjago de Kašem je interesantan gradić zbog predivne arapske tvrdave koju su Hrišćani obnovili u XII veku. Ako se nadete u ovom kraju, obavezno bi trebalo da posetite i arheološko nalazište Mirobriga koji je bio bitan centar u rimsko doba. Tu možete da vidite kuće sa oslikanim muralima, paganska svetilišta i kompleks rimskih kupatila koji je odlično očuvan.

Bajkovite plaže

Albuferia

Algarve je najjužnija pokrajina sa izuze­tnim plažama, čistom vodom i obiljem su­nca što je čini idealnom za letnje odmore. Turistički centri su Albuferia, Lagos i Praia da Roša. Blaga klima, niske cene i bogata gastronomska ponuda razlog su zbog kojih je ova pokrajina dobro posećena.

Algarve, plaža

Algarve je inače deo Portugalije koji su Mavari poslednji osvojili, ali njihov uticaj je i danas vrlo prisutan u posebnom načinu građenja kuća.

Svaki gradić ponosi se svojim katedralama i crkvama koje posetiocima oduzimaju dah. Poseban šarm ovoj regiji daju brojna stabla pomorandže, badema i smokvi.

Ostrvo proleća

Madeira

Vrlo privlačna destinacija je ostrvo Madeira, koje se nalazi usred Atlantskog okeana u paraleli sa marokanskim gradom Kazablanka. U XIX veku bila je omiljeno mesto odmora evropske aristokratije, a danas zavodi brojne svetske turiste. Temperatura nikad ne prelazi 30 stepeni, tako da na ostrvu vlada večno proleće.

Spektakularni vulkanski krajolik i izuzetno bogata zemlja na kojoj uspevaju banane i mnoštvo vinograda pružaju nezaboravan doživljaj. Najveći grad je Funšal, smešten u mirnom zalivu u podnožju planina do kojih se može doći i žičarom. Većina hotela na ostrvu nalazi se u tom gradu ili njegovoj okolini.

Funšal

Madeira je posebno lepa zbog raznovrsnog cveća i tropskog voća koje ovde uspeva. Odlično vino, topla voda, luksuzni hoteli, bogata kulturna ponuda i dobar provod prednosti su ovog popularnog ostrva.

G. Opalić
Press Kofer 48 – 21.05.2008.